Vereenvoudiging statistieken

Context

Statistische enquêtes vormen voor ondernemingen nog steeds een grote bron van ergernis, hoewel deze verplichtingen niet noodzakelijk de grootste administratieve last  vertegenwoordigen.

Daarnaast stellen we vast dat een aantal recente evoluties een gunstig klimaat creëren voor verdere vereenvoudiging in dit domein:

  • de Europese Richtlijnen op het vlak van statistieken worden meer en meer de norm bij de omzetting naar nationale wetgeving en dit vooral in de kleinere EU-lidstaten
  • er wordt in de Europese verplichtingen vaak een onderscheid gemaakt tussen een verplicht en een facultatief gedeelte
  • ondervraging van de ganse doelpopulatie is niet langer de regel; er worden meer en meer steekproeven gebruikt

Initiatief

Het initiatief voor dit project ging uit van de Algemene Directie Statistiek en Economische Informatie (ADSEI) van de FOD Economie, KMO, Middenstand & Energie; het vroegere Nationale Instituut voor de Statistiek (NIS).  De Dienst voor Administratieve Vereenvoudiging (DAV) ondersteunde dit initiatief door de ter beschikking stelling van consultants en een statistiekexpert.

Doelstelling

  • Vereenvoudigen van de opvraging van statistische gegevens bij bedrijven door deze te beperken tot datgene wat de Europese regelgeving oplegt
  • Vermindering van het aantal ondervraagde ondernemingen, zonder de statistische betrouwbaarheid in gevaar te brengen
  • Verder verkleinen van het aantal opgevraagde gegevens door gebruik te maken van alternatieve administratieve databases.

Deelnemers

Er werd een projectstuurgroep opgericht waarin waren vertegenwoordigd:

  • de Directeur-generaal van ADSEI (voorzitter)
  • de Verantwoordelijke ambtenaren
  • de ICT-directeur van FOD Economie; KMO, Middenstand & Energie
  • de Directeur-generaal van de DAV
  • de realisatieconsultant
  • een externe expert in statistieken

De ondernemingsorganisaties en de eindgebruikers van de statistische gegevens werden bij dit project betrokken via hiertoe samengeroepen werkgroepen van de Hoge Raad voor de Statistiek.

Methode

In de stuurgroep werden volgende statistieken geselecteerd voor grondige analyse:

  1. PRODCOM
    meer info over deze statistiek 
  2. Jaarlijkse enquête naar de structuur van de ondernemingen
    meer info over deze statistiek 
  3. Landbouwstatistieken:
  • Algemene landbouwtelling (zogenaamde meitelling)
  • Maandelijkse Statistiek van de voorraden van granen en oliehoudende zaden

De aanpak bestond uit 4 projectfasen:

  1. Vergelijking tussen de Belgische en Europese wetgeving (zogenaamde goldplating analyse, waarbij nagegaan wordt welke extra verplichtingen België heeft toegevoegd bovenop de Europese Richtlijnen)
    a. Frequentie
    b. Dekkingsgraad (samenstelling van de doelgroep)
    c. Variabelen (opgevraagde gegevens)
    d. Afwijkingen en uitzonderingen
  2. Oplijsting van potentiële alternatieve administratieve bronnen
  3. Uitwerking concrete voorstellen op basis van de resultaten van 1 & 2
  4. Voorlegging van de voorstellen aan de Hoge Raad voor de Statistiek

Resultaten

De voorgestelde aanpassingen werden op 28 november 2007 goedgekeurd door de Hoge Raad voor de Statistiek.

Wanneer deze worden geïmplementeerd zullen de administratieve lasten verbonden aan deze statistieken aanzienlijk verminderd worden:

1. PRODCOM

De daling wordt geraamd op 1,8 mio EUR per jaar (schatting op basis van een studie van het VBO  uitgevoerd door onderzoeksbureau Idea Consult).

  • Door de verhoging van de aangiftedrempels zullen meer dan 25% van de momenteel bevraagde ondernemingen vrijgesteld worden van het beantwoorden van de vragenlijst
  • Het aantal opgevraagde gegevens wordt bijna tot de helft herleid door het gebruik van een alternatieve bron: de RSZ-gegevens

2. Jaarlijkse enquête naar de structuur van de ondernemingen

De daling kan, opnieuw op basis van een extrapolatie vanuit de studie van het VBO geraamd worden op 2,5 mio EUR per jaar.

  • Het aantal bevraagde ondernemingen daalt met 20.150 eenheden
  • Door het schrappen van een aantal opvragingen daalt het aantal ondernemingen die jaarlijks een vragenlijst krijgt toegestuurd met 93%

3. Landbouwstatistieken

3.1. Algemene landbouwstatistiek (Meitelling)

Door in 2008  om te schakelen naar een steekproefbevraging van 75% van de populatie kunnen zowat 12.500 landbouwbedrijven vrijgesteld worden.

Uit de goldplating analyse is namelijk gebleken dat reeds aan de Europese verplichtingen wordt voldaan wanneer slechts om de 10 jaar een exhaustieve telling wordt uitgevoerd (2010, 2020, 2030, etc.). Voor de tussenliggende jaren volstaat een ruime steekproef.

3.2. Maandelijkse statistiek van de voorraden van granen en oliehoudende zaden

Deze statistiekverplichting - die momenteel geldt voor 260 bedrijven - kan volledig worden opgeheven. Er werden bruikbare alternatieven gevonden om deze gegevens in te zamelen zonder de bedrijven te ondervragen.

Een volledig overzicht van de voorstellen, inclusief de reeds voorbereide koninklijke besluiten, kan hier gedownload worden. [pdf-document toevoegen - nota sturingscomité].

Vervolgtraject

De uitvoering van de hierboven vermelde voorstellen vraagt nog:

  1. de ondertekening door de Koning van de voorbereide besluiten
  2. de aanpassing van de bestaande toepassingen door de ADSEI

Daarnaast werd met deze dienst afgesproken de ondersteuning door de DAV verder te zetten om:

  1. bijkomende vereenvoudigingsopportuniteiten inzake statistieken te detecteren
  2. nieuwe technieken uit te werken om de inzameling van gegevens bij ondernemingen te vereenvoudigen.

Contactpersonen DAV

Erwin De Pue

Luc Mariën

Documentatie

Download de nota die werd goedgekeurd door het sturingscomité van de DAV op 26 november 2007.